خانم دکتر، وقتی خیلی توی فکرم یا ناراحتم، ناخودآگاه فکم رو سفت نگه می‌دارم. آیا این عادت به دندون‌هام آسیب می‌رسونه؟

سلام به شما دوست عزیز، ممنون از سوال خوب و بجایی که مطرح کردید. بله، عادت سفت نگه داشتن فک، خصوصاً وقتی تحت استرس یا ناراحتی هستید، یک موضوع مهم دندانپزشکی است که می‌تواند به دندان‌ها و سیستم جونده شما آسیب برساند. 😁🦷

این عادتی که شما توصیف کردید، در واقع نوعی “دندان قروچه” یا “براکسیسم” (Bruxism) بیداری است. براکسیسم فقط محدود به شب و خواب نیست، بلکه بسیاری از افراد در طول روز هم ناخواسته فکشان را سفت نگه می‌دارند یا دندان‌ها را روی هم فشار می‌دهند، خصوصاً وقتی تحت استرس هستند یا تمرکز زیادی دارند.

علت مشکل:
همانطور که خودتان هم اشاره کردید، استرس، اضطراب، نگرانی، تمرکز زیاد و حتی هیجان از دلایل اصلی بروز این عادت در طول روز هستند. این حالت یک واکنش طبیعی بدن به فشارهای روانی است که می‌تواند به شکل فشار به دندان‌ها یا سفت کردن فک بروز کند.

علائم و آسیب‌های احتمالی:
فشار مداوم به دندان‌ها و فک می‌تواند عوارض مختلفی داشته باشد:

• آسیب به دندان‌ها:

  • سایش مینای دندان: این فشار مداوم می‌تواند باعث سایش زودرس و غیرطبیعی مینای دندان‌ها شود، که دندان‌ها را کوتاه‌تر و صاف‌تر نشان می‌دهد.
  • لب پر شدن یا شکستگی دندان: در موارد شدیدتر، ممکن است لبه‌های دندان‌ها لب پر شوند یا حتی ترک و شکستگی در دندان‌ها ایجاد شود. پرکردگی‌های دندانی نیز ممکن است لق شده یا بشکنند.
  • افزایش حساسیت دندان‌ها: سایش مینا می‌تواند باعث افزایش حساسیت دندان‌ها به سرما، گرما و شیرینی شود.
  • لق شدن دندان‌ها: در درازمدت و در موارد شدید، فشار زیاد می‌تواند به ساختارهای نگهدارنده دندان (لثه و استخوان) آسیب رسانده و باعث لق شدن دندان‌ها شود.

• مشکلات لثه:

  • این فشار می‌تواند به حمایت لثه‌ای و استخوانی دندان‌ها آسیب رسانده و در کنار عوامل دیگر، منجر به تحلیل لثه شود.

• درد فک و سردرد:

  • خستگی و درد عضلات فک: عضلات جونده در اثر این فشار مداوم خسته و دردناک می‌شوند.
  • درد مفصل فک (TMJ): مفصل گیجگاهی-فکی (که فک پایین را به جمجمه وصل می‌کند) ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد. علائم آن شامل تق‌تق یا کلیک کردن فک هنگام باز و بسته کردن دهان، محدودیت در باز کردن کامل دهان، و درد در ناحیه مفصل است.
  • سردردهای تنشی و گوش‌درد: این درد می‌تواند به صورت سردردهای تنشی (به خصوص در ناحیه گیجگاه)، گوش‌درد یا حتی دردهای گردنی و شانه خود را نشان دهد.

روش‌های پیشگیری و درمان:
خوشبختانه راه‌هایی برای مدیریت و کاهش این عادت وجود دارد:

1. افزایش آگاهی و هوشیاری: اولین و مهم‌ترین قدم این است که متوجه شوید چه زمانی فکتان را سفت می‌کنید. با آگاه شدن، می‌توانید هر بار که این کار را انجام می‌دهید، آگاهانه عضلات فک خود را ریلکس کنید. یک راه خوب این است که هر چند وقت یکبار به خودتان یادآوری کنید که زبان را به سقف دهان بچسبانید و دندان‌های بالا و پایین را از هم جدا نگه دارید (حتی با یک فاصله میلی‌متری) تا عضلات فک استراحت کنند.
2. مدیریت استرس: از آنجایی که استرس عامل اصلی است، انجام فعالیت‌هایی مثل یوگا، مدیتیشن، تنفس عمیق، گوش دادن به موسیقی آرامش‌بخش، ورزش منظم و داشتن خواب کافی می‌تواند به کاهش سطح استرس و در نتیجه کاهش این عادت کمک کند.
3. تمرینات ریلکسیشن فک: دندانپزشک یا فیزیوتراپیست می‌تواند تمرینات کششی و ریلکسیشن خاصی را برای عضلات فک به شما آموزش دهد.
4. محافظ دهان (نایت گارد/اسپلینت): اگر عادت دندان قروچه شبانه هم دارید (که اغلب افراد این دو عادت را با هم دارند) و یا دندانپزشکتان تشخیص دهد، یک محافظ دهان (نایت گارد) سفارشی که توسط دندانپزشک ساخته می‌شود، می‌تواند از دندان‌های شما در برابر سایش محافظت کند و فشار روی مفصل فک را کاهش دهد.
5. مراجعه به دندانپزشک: برای ارزیابی دقیق وضعیت دندان‌ها، لثه‌ها و مفصل فک، حتماً باید با دندانپزشک مشورت کنید. دندانپزشک می‌تواند شدت آسیب را بررسی کرده و بهترین روش درمانی یا پیشگیرانه را به شما توصیه کند.

اگر به دنبال خدمات حرفه‌ای هستید، کلینیک دندانپزشکی پاستور با خدماتی مثل ایمپلنت، لمینیت، کامپوزیت، عصب‌کشی، پروتز و زیبایی‌ دندان در محیطی مدرن و با پزشکان متخصص منتظر شماست! 🏥✨

تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند از آسیب‌های جدی‌تر به دندان‌ها و فک شما جلوگیری کند و کیفیت زندگی شما را بهبود ببخشد. 💆‍♀️✨

برای مشاوره رایگان، همین حالا با کلینیک دندانپزشکی پاستور تماس بگیرید یا نوبت رزرو کنید.! 😊🦷